दीपावलि | Deepawali Essay in Sanskrit

Share on facebook
Facebook
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on twitter
Twitter
Share on pinterest
Pinterest

दीपावलि | Essay on Diwali

in Sanskrit

‘शत्रवो वयम् अन्धकारस्य’ इति विचार्य एव पुरा भारतीयैः गहनतमान्धकारपूर्णायां कार्तिकामावस्यायां दीपानां या अवलिः प्रकाशित कृता आसीत् सैव अवलिः ‘दीपावलिः’ इति प्रसिद्धम् । अवम् उत्सवः कार्तिक मासस्य अमावस्यायां भवति । एषः समय: अति मनोहरः भवति । शरद् ऋती आकाश निर्मलं, पंकरहिताः मार्गाः स्वच्छ-जल-पूरिता: तड़ागाश्च भवन्ति ।।

अनुश्रूयते यत् यदा रामचन्द्र: रावणं हत्वा सीतया सह अयोध्यायां प्रत्यागच्छत् । तदा जनाः प्रसन्नताया रात्री दीपानाम् अवलिः ज्वालयन् । केचित् कथयन्ति यत् अस्मिन् दिवसे लक्ष्मीदेव्याः जन्म अभवत् । सो अस्मिन् दिने सर्वत्र पर्यटति । ये गृतं स्यतमं पश्यति सा तस्मिन् एवं प्रविशति । अतः जनाः स्वगृहाणाम् भवनामा च स्वच्छतां कुर्वन्ति, गृहाणि गोमयेन लिम्पन्ति, अलकुर्वन्ति च । लक्ष्मीदेवी पूजयन्ति । सर्वे: मानवाः नवानि वस्त्राणि धारयन्ति । मित्राणि परस्पर उपहारान प्रेषयन्ति, सद्ध्य र्थं च शुभं कामयन्ते । दीपावल्या पूर्व प्रयोदश्या५ ५ तरि । जयन्तिः भवति । अयम् दिवसः ‘धन तेरस’ इत्यपि कथ्यते लोकैः । अस्मिन् दिने जनाः नूतनानि पात्राणि क्रयन्ति । चतुर्दश्याम् यमदीपदानम् भवति । अमावस्यायाम्। दीपावल्या; उत्सवः भवति ।।

मध्यान्हे स्व-स्व इष्ट देवताम् पूजयित्वा, गृहे निर्मितानि नाना प्रकाराणि अनि भुत्वा भृशम् मोदयन्ति। सांय काले दीपान् ज्वालराति। बाल वृद्धा: सुस।।।। आपणानि दृष्टम् मिष्ठान्नम् केतुम् च गचन्ति। रात्री श्रीगणेशन सह लक्ष्म्याः पूजनं क्रियते । धर्म परायणाः धनिकाः मुक्तहस्तेन निधन भ्यः धनं वितरन्ति । इदं सर्व तु रोचते स्तुत्यं च। अस्मिन् उत्सवे महापानं, सूतक्रीडा स्फोटक पदार्थम् धनस्य अपव्ययः इति सर्व दीपमालायाः अवमानः इव प्रतीयते । यदि दीपमालया बुद्धौ ईदृशः अन्धकारः जायेत् तर्हि गणेशपूजन पुरस्सरेण लक्ष्मीपूजनेन को लाभः ? अतः दीपावलिः सर्वेभ्यः प्रकाशकारिणी भवेद इति हेतोः इयमेव प्रार्थना कर्तव्या –

‘तमसो मा ज्योतिर्गमय’

Related Posts:
Essay on Himalaya

Essay on My Favourite Book
Essay on Ideal Citizen
Essay on My Village
Essay on Vidya

Share this post

Share on facebook
Share on google
Share on twitter
Share on linkedin

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Scroll to Top